Regio Midden-Holland gaat die vragen straks beantwoorden met een scenariotool, een instrument waarmee we toekomstscenario's kunnen doorrekenen voordat we ze in de praktijk uitvoeren.
Het hoofddoel: gevolgen van keuzes zichtbaar maken
Dit begint niet bij een tool, maar bij een vraag die in de hele regio leeft. Gemeenten, de provincie en parkmanagers van bedrijventerreinen zoeken allemaal naar manieren om de gevolgen van keuzes in het energiesysteem beter zichtbaar te maken. Waar komt extra elektriciteitsvraag vandaan? Wat doet een warmtenet met de openbare ruimte? Hoe hangen keuzes op wijkniveau samen met de regionale opgave? Dat inzicht is het hoofddoel. De scenariotool is het middel om daar te komen, geen doel op zich.
Bestuurders en ambtenaren hebben niet alleen behoefte aan cijfers en kaarten, maar vooral aan duiding en advies die helpen keuzes te maken. Een tool werkt alleen als hij onderdeel is van dat bredere besluitvormingsproces.
Hoe zo'n scenariotool werkt
Een scenariotool is een instrument dat de fysieke werkelijkheid nabootst, gebouwen, netten, opwek en verbruik in de regio worden digitaal in kaart gebracht. Verander een variabele in het model, bijvoorbeeld meer zonnepanelen op een bedrijventerrein of een nieuwe woonwijk, en er wordt meteen zichtbaar wat dat betekent voor het net, de warmtevoorziening en de ruimte die dat vraagt. Er bestaan verschillende vormen van zo'n tool, van een volledige digitale kopie van de regio, ook wel digital twin genoemd, tot lichtere rekenmodellen die specifieke vragen beantwoorden. In de aanbesteding houden we bewust ruimte voor de oplossing die het beste bij Midden-Holland past.
Sommige regio's werken al langer met dit type instrument, bijvoorbeeld Regio Drechtsteden sinds 2023. Op bedrijventerrein Antoniapolder gebruikten ondernemers een digital twin om te onderzoeken wat netcongestie voor hun bedrijven betekent. De uitkomst verraste hen. Door energie te delen bleek er veel meer mogelijk dan wanneer elk bedrijf apart zijn eigen aansluiting probeert te regelen. Dat inzicht leidde direct tot een energiecoöperatie. Lees meer over Digital Twin Drechtsteden. Digital Twin Drechtsteden - Drechtsteden energie
Dezelfde aanpak werkt ook op regionaal niveau, van één bedrijventerrein tot de hele regio. Die schaalbaarheid heeft Midden-Holland ook nodig.
Wat levert het op?
Voor bestuurders, raadsleden en ambtenaren vervangt de scenariotool geen bestuurlijke afweging, maar onderbouwt hij die wel beter. Je kunt het gesprek voeren op basis van doorgerekende scenario's. Dat helpt bij lastige keuzes over waar zon en warmtenetten komen en in het gesprek met inwoners en bedrijven daarover of welke ruimtelijke ontwikkelingen wel of niet passen binnen het toekomstige elektriciteitsnet.
Voor ondernemers en parkmanagers wordt de impact van energiekeuzes concreet. Je ziet wat een nieuwe aansluiting kost aan wachttijd, wat gezamenlijk verduurzamen oplevert ten opzichte van individueel handelen en waar ruimte ontstaat om zelf te schakelen.
Projectleider duurzaamheid Sander Noordman “Energie stroomt gewoon door, dwars over gemeentegrenzen heen, en dat maakt deze samenwerking zo waardevol. Door dit als regio op te pakken, brengen we voor het eerst alle keuzes in beeld op één schaal, met dezelfde data. Zo kunnen we elkaar als gemeenten, provincie en ondernemers nog meer versterken.”
Waarom dit tijd kost
Een scenariotool bouw je niet in een paar weken. De kwaliteit van de onderliggende data bepaalt de betrouwbaarheid van de uitkomsten, en die data op orde krijgen kost tijd, samen met netbeheerders, gemeenten en andere partners. Regio Midden-Holland voert momenteel gesprekken rondom de aanbesteding en rondt die begin 2027 af. Vanaf dat moment gaan we samen met gemeenten, de provincie en parkmanagers concreet aan de slag. Dit duurt nog even, maar het is wel de snelste en meest zorgvuldige route die we hebben. Precies zoals we dat als vijf gemeenten met één koers willen doen, samen en zorgvuldig.
De volgende stap
De komende maanden werken we het aanbestedingstraject verder uit, met bewust ruimte voor verschillende typen scenariotools. Heb jij als bestuurder, ambtenaar of parkmanager ideeën hoe zo een tool jou kan helpen bij het in kaart brengen van een scenario? Laat het ons weten per mail of reageer onder de Linkedin post.