Voor gemeenten in de regio betekent dit dat er nu gehandeld moet worden.
Wat verandert er
Zie het net als een wegennet. De snelweg (het hoogspanningsnet) en een deel van de provinciale wegen (het middenspanningsnet), zitten op meerdere plekken al vol. Vanaf 1 juli 2026 gelden nieuwe prioriteitsregels. Kleinverbruikers zoals woningen en MKB krijgen geen voorrang meer. Nieuwe aanvragen worden voortaan zo geprioriteerd.
- Congestieverzachters, bijvoorbeeld batterijen.
- Veiligheid, denk aan ziekenhuizen of politie.
- Basisbehoeften, zoals woningen en scholen.
Alles daarbuiten komt op een reservelijst.
Het venster: 1 oktober tot 1 januari 2027 ‘eerder aanvragen’
In oktober 2026 mogen gemeenten alvast aansluiting aanvragen voor ruimtelijke plannen, ook als deze nog niet helemaal zijn uitgewerkt. Een voorbeeld: een nieuwbouwwijk die pas in 2035 gebouwd wordt, kan nu al worden aangemeld en zo alvast netcapaciteit reserveren. Na 1 januari is de verwachte ruimte vergeven. Ook wanneer gemeenten meedoen aan ‘eerder aanvragen’ is er geen garantie dat er op tijd capaciteit beschikbaar is.
Om hiervan gebruik te maken, moet het college vóór 1 oktober beleid vaststellen en een procedure voor de volgordelijst. Projectontwikkelaars moeten hier ook op kunnen reageren in een bezwaarprocedure. Ook moet het college een bestuur verklaring per project afgeven en een besluit over voorfinanciering van 20 procent van de netbeheerdersofferte. Er wordt gewerkt aan een landelijke oplossing hiervoor, maar zekerheid is er nog niet.
Waarom nu, en waarom samen
Vanaf 1 oktober geldt first come, first serve, tot op de minuut. Een gemeente die klaarstaat, kan bouwen. Een gemeente die dat niet is, komt achteraan de rij. Dat raakt niet alleen individuele plannen, maar het woningbouwtempo van de hele regio. Samen optrekken bijvoorbeeld door informatie met elkaar te delen en elkaar scherp te houden op de deadline, vergroot de kans dat heel Midden-Holland profiteert.
Concrete stappen
Gemeenten die hier nu al mee bezig zijn, behoeven geen verdere uitleg. Ben je nog niet begonnen, dan ben je waarschijnlijk te laat. Als je het toch nog wil proberen, start dan:
- Nu: Stel een dedicated team samen met in ieder geval een strategisch projectleider, een energiedeskundige, een communicatiemedewerker, een jurist, een projectleider voor gebiedsontwikkeling, enkele projectmedewerkers voor ondersteuning en het beoordelen van ingediende projecten. Neem contact op met gemeenten in je netwerk om informatie op te halen (zij hebben veel al gedaan, maar is niet één op één over te nemen). En stuur alvast een algemeen bericht naar alle projectontwikkelaars dat er snel meer informatie volgt.
- Deze maand: informeer alvast het college en richt een portaal in waar projectontwikkelaars hun hun projecten inclusief alle benodigde informatie en bewijslast in kunnen dienen. En stuur een bericht naar alle relevante projectontwikkelaars zodat ze op de hoogte zijn.
- Voor 1 oktober: zorg voor een collegebesluit met de procedure, bestuursverklaring en het voorfinancieringsbesluit.
- In oktober: regel capaciteit om op de aangewezen tijdstippen aanvragen in te dienen.
Lees hier meer over de werkwijze eerder aanvragen oktober 2026 | VNG