De samenwerking in Midden-Holland op het gebied van Cultuur richt zich op stimulering culturele regionale samenwerking, met gebruikmaking van subsidies. Momenteel vindt een heroriëntatie plaats in omvorming naar taakveld Mens en voorzieningen. Dit heeft te maken met de groei van de regio. De regio streeft naar een maatschappelijk voorzieingen niveau dat past bij deze groei en bij de kwaliteit van leven in Midden-Holland.

Midden-Holland is een regio van diversiteit, met contrasten tussen stad en land, tussen boomgaarden en polders, tussen oud en nieuw en tussen mensen onderling. Het is een regio met een rijke historie, die overal terug te vinden is, in haar erfgoed, haar water, haar land en haar creatieve uitingen. Het heeft met Gouda één grote kern met een rijke en brede culturele voorzieningen voor de gehele regio en heeft daarnaast vele kleine of middelgrote kernen met ieder hun eigen culturele voorzieningen en identiteit. 

Door de enorme verscheidenheid van het culturele aanbod is elke kunstdiscipline in de regio vertegenwoordigd en is er voor iedereen die op zoek is naar cultuur veel te doen, te leren en te ontwikkelen. De cultuurparticipatie van de inwoners van Midden-Holland is hoog. Dat blijkt uit het grote aantal culturele verenigingen, de grote betrokkenheid van de vele vrijwilligers die actief zijn in de regio, maar ook uit het grote aantal culturele initiatieven en evenementen dat wordt georganiseerd.

Waar staan we nu?

Iedere gemeente heeft de eigen culturele beleidsvisie recentelijk geactualiseerd of is daar mee bezig. De relaties met de culturele instellingen en betrokkenen zijn goed en samen met professionals en amateurs wordt er gezamenlijk gebouwd aan een duurzame toekomst voor cultuur. 

De gemeentelijke en regionale samenwerking tussen de vijf gemeenten én de culturele organisaties is gericht op een zo hoog mogelijke regionale deelname van inwoners uit de regio Midden-Holland aan culturele activiteiten waarbij vraag en aanbod op elkaar aansluiten.

Naast deze samenwerking is er ook een sterke samenwerking met de Provincie Zuid-Holland en het Ministerie van OCW. Door de toekenning van de status cultuur regio aan Midden-Holland heeft de regio een goede landelijke positionering weten te krijgen. Op die manier kunnen we aansluiten op programma’s vanuit het Rijk, is een beter kennisuitwisseling met de andere regio’s mogelijk en kunnen we aanspraak maken op incidentele middelen.

Sinds 2013 werken we succesvol  aan de uitvoering van de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit. 

Het huidige bestuurlijk overleg Cultuur heeft de focuspunten bepaald: jongeren & immaterieel erfgoed en ambachten.
De erkenning tot cultuur regio heeft onder andere geleid tot het aanspraak maken op incidentele middelen. De regio Midden-Holland heeft in 2024 een uitkering (SPUK) ontvangen van het ministerie van OCW voor jongeren en talentontwikkeling. Deze middelen worden in 2025 en 2026 ingezet op jongeren en talentontwikkeling, in de vorm van culturele creatieve workshops voor jongeren van 12 tot en met 18 jaar.
Daarnaast neemt de regio deel in het project Ambachten in het Groene Hart, van de Groene Hart samenwerking Alphen-Gouda-Woerden. Doelen van dit project zijn: het vergroten van de zichtbaarheid van en waardering voor ambachten; het verbinden van ambachten met jongeren en het onderwijs en het versterken van het netwerk van ambachtslieden in de regio. Onderdeel hiervan is een Open ambachten route, waarbij ambachtslieden hun ateliers open stellen voor bezoekers.  

Naast de uitwerking van deze focuspunten staan actuele thema’s op de agenda, zoals de streekomroepvorming en verduurzaming van culturele instellingen.

Ook heeft de regio gezamenlijk gekozen voor de voortzetting van het programma Sprekend Erfgoed voor de jaren 2024 en 2025. Het programma dat ontwikkeld is door het erfgoedhuis Zuid-Holland bestaat uit taallessen in het museum voor Nieuwe Nederlanders en laaggeletterden. Tijdens de taallessen maken zij via de museumcollectie op een laagdrempelige manier kennis met de taal, kunst en lokaal erfgoed. De oorspronkelijke externe subsidie kwam begin 2024 tot een einde, maar vanwege het belang van de voortzetting van dit programma hebben de gemeenten gezamenlijk de keuze gemaakt zelf het project te subsidiëren.

In 2023 is een culturele belevingsroute ontwikkeld die de vijf gemeenten in Midden-Holland verbindt via het thema ‘Fietsen onder NAP’.